عبد الملك الثعالبي النيسابوري ( مترجم : محمود هدايت )

224

شاهنامهء ثعالبى در شرح احوال سلاطين ايران ( فارسى )

اعلام داشت ضمنا شناسائى سلطنت و اطاعت اوامر خود را بدانان تكليف كرده عواقب مخالفت را بدانان خاطرنشان نمود . عده‌اى از آنان باظهار اطاعت مبادرت كردند و بعضى اموال و اشخاص به خدمت فرستادند و برخى بانتظار نتيجه بىطرفى اختيار كردند . محاصرهء اردوان بوسيلهء اردشير و قتل اردوان اردشير كه مانند ساير سلاطين اخطارى هم بنام اردوان صادر كرده بود او بخردى در آن نگريسته پاسخى بخشونت به دو داد . اردشير در رأس سپاهيان قصد او كرد و با گرفتن شهرى پس از شهر ديگر و مطيع ساختن اهالى بدروازهء شهر دجيل كه اردوان در آن بود رسيد و شهر را محاصره كرده چنان ساكنين آن را از حيث آذوقه در مضيقه گذاشت كه اردوان بالاجبار از شهر خارج شده با او بجنگ پرداخت اردوان را ظاهر حال حاكى از زوال قدرت و انقراض دولت بود . اردشير كه با بخت بيدار و سعادت كامل با او مقابله ميكرد بر او فائق آمده قشونش را منهزم نمود و خودش را بكشت . اردوان پنجاه و پنجسال پادشاهى كرد . سلطنت اردشير اردشير پس از مغلوب ساختن اردوان بر تخت زر جلوس و تاج بر سر نهاده خاص و عام را كه بشاهنشاهيش ستودند بار داد « 1 » خلق زبان بتحسين او گشوده ويرا ثنا گفتند اردشير حضّار را گفت : خداوند ما را مشمول الطاف خود ساخته اتّحاد را برقرار و ما را بنيابت خود بر عباد و بلاد مسلّط نمود كه امور دين و ملك را كه قرين يكديگرند منظّم و رسوم عدل و احسان را مرتّب كنم . پس به ترتيب امور و تجديد سازمان ادارات پرداخته دستجات قشون بولايات مركزى و سرحدّى اعزام داشت . و آنگاه نامه‌هائى مبنى بر اوامر و نواهى بسلاطين تابعه نگاشته ارسال داشت همه اظهار اطاعت كردند اردشير مالك بالاستقلال ايران گرديد و منافع كشور كلا عايد او ميشد و بارهاى پول كه بعنوان باج و خراج ميرسيد بخزانهء او وارد ميگشت اردشير نسبت برعاياى خود بسيار رئوف و عادل و وفادار بود و در مورد تبه‌كاران خشونت بسيار داشت

--> ( 1 ) 212 ميلادى .